چَلیپا در معماری قلعه یزدآباد
#چلیپا یا علامت به اضافه(+) نمادی از خورشید، زندگی، صلح و
صفا است که در معماری ایران از دیرباز تا عصر حاضر وجود
داشته است . میدان قلعه با مرکزیت خود به شکل یک چهار راه
(+) طرحی شده و خیابان قلعه با نمایی شرقی غربی نمایانگر
اعتدال بهاری (اول بهار) و انقلاب پاییزی(اول مهر) می باشد به
زبان ساده یعنی اگر اولین روز بهار و اولین روز فصل پاییز در
وسط میدان قلعه بایستیم طلوع و غروب خورشید دقیقا از ابتدا و
انتهای خیابان قلعه مشاهده می شود. و این یعنی اجدادمان به
طبیعت احترام می گذاشتند و زندگی خود را با طبیعت همگون می
ساختند
#میدان_تاریخی قلعه یزدآباد
در خصوص میدان تاریخی قلعه یزدآباد که در ادبیات گفتاری
مردم شهر هنوز با نام “میدان شناسایی می شود.و در معماری
قلعه یزدآباد حالت مرکزیت داشته و گویای بخشی از تاریخ،
فرهنگ و اجتماع مردم یزدآباد است که اگر بتوان آن را
#میدان_خاطره برای اهالی دانست بی شک #میدان_حافظه ی
تاریخی،فرهنگی و اجتماعی برای نسل حال و آینده خواهد بود.
این میدان و خیابان قلعه با سه شاخصه مهم تاریخی ، فرهنگی
اجتماعی و اقتصادی در خور توجه می باشد
تاریخی
۱-قدمت میدان با بیش از ۱۴۰ سال به نقل از روزنامه فرهنگ به
تاریخ ۱۸ شعبان ۱۲۹۶ ه.ق
۲-مرکزیت و نقطه ثقل مجموعه قلعه یزدآباد(چلیپا)
فرهنگی اجتماعی
۳-محل تجمع و دید و بازدید روزانه اهالی
۴-محل تعزیه خوانی و سوگواری حضرت اباعبدالله الحسین (ع)
و پرده خوانی شاهنامه توسط دراویش
۵-محل بازی کودکان قدیم،بازی هایی چون:تُرنه
خطی،قوچوقی،آلاداد و…
۶-محل اجرای احکام قضا توسط روحانیون محل(ماجرای حد
زدن روزه خواران توسط مرحوم سّید حبیب الله میرلوحی پدر
مرحوم حاج آقا بزرگ معروف است)
۷-محل آموزش علوم جدید به اهالی در رژیم گذشته مثل
آموزشهایی که توسط سپاه ترویج وآبادانی برای اهالی برگزار می
شده است.
اقتصادی
۸-مجموعه انبارها در اطراف این میدان قرار داشته که محل
نگهداری محصولات کشاورزی اخذ شده از اهالی بوده است.
۹-محل پرورش زنبورعسل و عسل گیری،قابل توجه بودن این
موضوع کندوهای سفالی پرورش زنبورعسل بوده که در نوع خود
کم نظیر بوده است.
۱۰-اولین مغازه های یزدآباد مثل بقالی،قصابی،نعل بندی و… در
همین مکان بوده است.
۱۱-محل اخذ مالیات از رعایای یزدآباد
۱۲-محل دوشنبه بازار یزدآباد که قدمتی هم پایه ی ساکن شدن
اهالی دارد.
این میدان با داشتن کوله بار تاریخی،فرهنگی،اجتماعی و اقتصادی
نیازمند نگاهی هوشمندانه و مهربانانه است که این مهم با
تصمیمات مدیران شهری و مردم فرهنگ دوست یزدآباد دور از
دسترس نخواهد بود.
