نوروز فرصت مناسبی است تا دیدارها تازه شود و بازار دیدارها گرم است به همین مناسبت بخشی از کتاب مفاتیح الحیات آیت الله جوادی آملی با عنوان تعامل انسان با همنوعان که گویای بخشی از سنت نیک صله ارحام است  در ادامه آورده می شود.

پیوند با خویشاوندان :

پیوند با خویشاوندان و نیکی به آنان به ویژه پدر و مادر از راه های مهم رشد و تعالی در همه زمینه ها و تقرب به خدای سبحان است که پس از ایمان به خدا از بافضیلت ترین اعمال دینی به شمار می آیدو اجر و پاداش مادی و معنوی فراوانی دارد.این پیوند چنان مهم است که به اجماع عالمان شیعه بر پایه ادله سه گانه کتاب ، سنت و عقل از واجبات مهم دینی شمرده شده و برای دستیابی به آن سفریک ساله نیز توصیه شده است.قطع ارتباط با خویشاوندان هم نوعی پیمان شکنی با خدای سبحان به شمار می آید و آن چنان نزد خدا منفور است که از مصاحبت و همراهی با قاطع رحم نهی شده و خدای سبحاندر سه جای قرآن او را لعن و نفرین کرده است…

اهمیت صله رحم :

خدای سبحان می فرماید : و یاد کن هنگامی را که از بنی اسرائیل پیمان گرفتیم که جز خدا را نپرستید و به پدر و مادر و خویشاوندان و… نیکی کنید. پیامبر اکرم (ص) فرمود : آیا شما را به برترین انسان های دنیا و آخرت از نظر اخلاق راهنمایی کنم ؟ گفتند : آری ، فرمود :کسی است که با قطع کننده پیوند باوی ، بپیوندد…

آثار صله رحم :

صله رحم پاداش دنیوی و اخروی مهم و فراوانی دارد که به برخی از آن ها اشاره می شود.پیامبر اکرم (ص) فرمود هرکس از تأخیر اجل و گسترش روزی خود خوشحال می شود پس از خدا پروا کند و صله رحم کند همچنین فرمود : کسی که از عمرش جز سه سال نمانده باشد با صله رحم ، خدا عمرش را به سی و سه سال امتداد می بخشد . امام باقر(ع) فرمود: صله رحم موجب پاکی اعمال و رشد دارای و دفع بلا و آسانی حساب و تأخیر اجل می شود.

آثار قطع رحم :

امام رضا (ع) فرمود : خدا تقوای الهی را با صله رحم همراه ساخت ، پس هرکس صله رحم نکند تقوای الهی ندارد در نتیجه دیگر اعمال نیکش پذیرفته نیست و کار او پیامدهای دنیوی و اخروی سختی خواهد داشت.پیامبر اکرم فرمود: قطع رحم مانع دعا و حجاب آن می شود همچنین فرمود : هرگاه قطع رحم همگانی شود دارایی دست اشراف قرار می گیرد.از امام صادق(ع) هم روایت شده است: گناهی که به سرعت نابود می کند قطع رحم است.

برخی از عوامل قطع رحم :

گسستن پیوند خویشاوندی و پاس نداشتن حرمت والدین عوامل گوناگونی دارد.لیکن به دو عامل مهم آن ، بی حیایی و حرص اشاره می شود: امام صادق به مفضل فرمود: برخی چنانند که اگر حیا نبود حق پدر و مادر و صله رحم را رعایت نمی کردند.پیامبر اکرم (ص) فرمود : از حرص بپرهیزید زیرا پیشینیان را به خونریزی و قطع رحم کشانده است.

مصادیق و شیوه های صله رحم:

صله رحم تنها به رفتن به خانه بستگان نیست بلکه مصادیق فراوانی دارد و مصداق کاملش این است که پیش از دیگران نیاز آنان را برطرف و آنان را خوشحال سازد . پس صله رحم و پیوند با هر خویشاوندی متناسب با شأن اوست . چنان که گاه تنها به سلام کردن به او یا پاسخ نیکو دادن به سلام اوست زیرا وی به کمک مالی نیازی ندارد.

برخی شیوه ها و مصادیق صله رحم عبارتند از ترک آزار خویشاوندان ، سلام و تکریم ، اطعام گرچه به جرعه آبی باشد، عیادت از بیمار، شرکت در مراسم عزا ، زیارت و دیدار، هدیه دادن  و تأمین نیازهای آنان پیش از دیگران

مرزصله رحم :

پیوند خویشاوندی تنها به بستگان خوب و با ایمان اختصاص ندارد بلکه وظیفه اخلاقی و الهی است که فراگیر است از این رو چنانچه پدر و مادر و دیگر خویشاوندان ، مومن نیز نباشند احترامشان لازم و بر رفع نیاز آنان تأکید شده است لیکن این ارتباط تا جایی است که به دیگر احکام دین آسیبی نرسد . ولی اگر بر اثر این ارتباط دیگر احکام دیدن در خطر قرار گیرد نتنها ارتباط با غیر متدینان لازم نیست بلکه جایز هم نیست.